Powered by Blogger.

කුලී කුරක්කනට පරිවර්තන වැඩ වගයක් කරමින් සිටි මට අන්තර්ජාලයට පිවිසෙන්නට ඉඩක් සති ගණනාවකට ලැබුණේ යමක් මේල් කිරීමටම පමණි. අද උදේ එසේ ගිය මට කල්පනා විසින් බූන්දි ලයිව් ඔස්සේ එවා තිබූ ඒ අසුබ ආරංචිය ඇස ගැටිණ. ඔහු මරණය සමග වසර ගණනක් තිස්සේ සටන් කරමින් සිටිනා බැව් මම දැන සිටියෙමි. එහෙත් දෑස කඳුලින් පුරා, පපුව සිරව, ඉකියක් නැගෙනු වළක්වන්නට ඒ සමත් නොවීය.
ලේඛකයකු යනු හුදු ශිල්පියකු හෝ වෙළඳපල ඉල්ලූමට මැටිවළං තනන්නෙකු පමණක් නොවන බව මේ කුජීතු ධනවාදයේ තෙවන කාර්තුවේදී අන්කිසිවකුටත් වඩා සිය දිවියෙන් ඔප්පු කළ අපේ යුගයේ මිනිසා එසේ ලොවින් සමුගත්තේය.

පරිවාරයේ රටක සමාජ යථාර්ථයද, පොදු මිනිස් ස්වභාවයද, මිනිස් මනසේ ගැඹුරු පත්ලද එක විට ස්පර්ශ කළ දැවන්තයා යන්නට ගොසිනි. ලතින් ඇමරිකානු ආච්චි අම්මලාගේ කතා මඩිස්සලයත්, ජොයිස්ගේ සිතිවිලි මඩිස්සලයත් එක අහුරට ගෙන විකුම් පෑ සද්දන්තයා ලිවීම නවත්වා ඇත. කෆ්කාගේත්, බෝගේස්ගේත් වංගගිරිය ලෝකයට සැණකෙළිබිමක් කොට විවෘත කළ ඉන්ද්‍රජාලිකයා මේ ගොරබිරම් නිශායේ සදාතනික නිද්‍රාවක සැතපී ඇත.

දැනට වසර අටකට පමණ පෙර දිනෙක මාර්කේස් තමා උපන් නිවස බැහැ දකින්නට ගිය පුවත මම අන්තර්ජාලයෙන් කියවීමි. මාර්කේස් උපන් නිවස කොලොම්බියාවේ කුඩා පැල්පතක් විය. දැනට මගෙන් වෙන්ව සිටින මා බිරිඳ කඳුළු පිරූ දෙනෙතින් ‘අයියෙ මේක ගෙයක්ද?’ කියා ඇසූ අයුරු මට මතකය. ඒ දැවැන්තයා ඒ වන විට නොබෙල් ත්‍යාගලාභියකුව ලොව පුරා පිළි ගැනීමට ලක්ව සිටියේය. සිය මොටෝරිය විකුණා බිරිඳට මුදල් දී ‘ආයි මේක ඉවර වෙනකන් සතයක්වත් ඉල්ලන්නට එපා’ යයි කියා ලිවූ සියක් වසක හුදකලාවට නොබෙල් ත්‍යාගය ලැබුණු පසු තමා ආයි පොත් නොලියන බව හේ පවසා තිබිණි. එහෙත් ඔහු දිගටම ලිවුවේය. ජීවියකුට හුස්ම ගත නොහැකිව විසිය නොහැකි සේ ලේඛකයකුට නොලියා සිටිය නොහැකිය.

0421 2ස්පාඥ්ඥ රැජිනට කෙසෙල් සැපයීමට ලිලිපුට්ටන් බවට පත් කළ ජාතියක ඉරණම ඔහු මැකොන්ඩෝව තුළින් ප‍්‍රතිමූර්තිමත් කළේය. 90 දශකය මුල්භාගයේදී ලතින් ඇමරිකානු තරුණ තරුණියන් පිරිසක් සන්තියාගෝ නුවර මැක්ඩොනල්ඞ් අවන්හලේදී තම කෙටිකතා එකතුවක් එළිදක්වමින් මායා යථාර්ථවාදය මිය ගිය බවට නිවේදනය කළහ. මැකොන්ඩෝ ප‍්‍රකාශනය නමින් ප‍්‍රකාශනයක් එළිදක්වමින් මායා යථාර්ථවාදයට පාංශකූලය පිරිනැමූහ. එහෙත් ඒ සියල්ලන් මේ පිතෘවරයාට හීසර විද්දේ නිසි ගෞරවය පිරිනමමිනි. ඊටත් වඩා හෙණයක් සේ පතිතවූ අහසින් හිසමතට ගිගිරුම්දී යනුවෙන් හංස ගීතිකා නොකියන්නට තරම් සාහිත්‍යයේ අටලෝදහම ගැන අකම්පිත දැක්මක් මේ සිහ රදුනට තිබිණි. බන්ටු බසින් කෙසෙල් යන්නට යෙදෙන මැකොන්ඩෝ යන්න හේ ලතින් ඇමරිකානු පශ්චාත් යටත් විජිත යථාර්ථය ඓන්ද්‍රීයව දක්වන්නට යොදා ගත්තේය. මේ මැකොන්ඩෝ නම්වූ ලතින් ඇමරිකානු ඔල්මාද පරපුරේ තරුණ තරුණියන් මැකින්ටොෂ්- මැක්ඩොනල්ඞ්- කොන්ඩොමෝනියම් යනුවෙන් ඒ වර නැගූ විට මේ දැවැන්තයා සැළුම් වෙව්ළුම් ගෙන බැන අඬ ගැසුවේ නැත.

අපගේ පුරෝගාමියකු මාර්කේස් හා දුරකථනයෙන් දොඩමළු වන්නට අවස්ථාවක් උදා කර ගෙන තමා ශ‍්‍රී ලංකාවෙන් යැයි කී විට කොහෙද ඒ රට තියෙන්නෙයි ඔහු අසා තිබිණි. ඔහුගේ බොහෝ පොත් සිංහලයට පරිවර්තනය වී ඇතැයිද අප සාහිත්‍ය සමාජය තුළ ඔහු ඉතා ජනප‍්‍රිය යැයිද කී විට ඔහු කර්තෘ භාග ගැන ඇසූයේ නැත. සිංහල යැයි බසක් ගැන අසා නොසිටි ඔහු මෙහි පොත් ලියන්නේ සංස්කෘතයෙන්දැයි අසා තිබිණි. ඒ පොත් දකින්න ආසයි කියාද, කවදා හෝ මෙරටට එන්නට ආසායැයිද කීවා පමණි. එහෙත් මේ කාලකණ්ණි දේශය ඔහුගේ පා පහස ලබන්නට තරම් වාසනාවන්ත නොවීය. නමුදු කවර හෝ පකීර් ජනමාධ්‍යයකින් ඔහුගේ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් ඉල්ලූ විට පවා ඒ ලබා දීමට යම් නිශ්චිත මුදලක් කියුබාවේ ළමා කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුවේ ගිණුමකට අනාථ ළමුන් සඳහා බැර කරන්නට යැයි කියන්නට තරමට ඔහු මේ බලූ පුකේ ජනමාධ්‍ය ගැන පිරිසිඳි නුවණින් යුතු විය. ඔහු ජී.බී. සේනානායක මෙන්ම එහිදී අදීන විය.

0421 3වරක් සැන්ඩිනිස්ටා ගරිල්ලා සංවිධානය ත‍්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් යැයි නම් කොට එහි නායකයාට ස්පාඥ්ඥයට ඒම තහනම් කළ විට ඔහු එම තහනම ඉවත් කරනා තෙක් තමා නැවත කිසිදිනක ස්පාඥ්ඥයට පා නොතබමැයි නිවේදනය කළේය. ස්පාඥ්ඥ රජය පසුදිනම එම තහනම් ඉල්ලා අස් කොට ගත්තේය. වරක් මට මතක ආකාරයට මෙක්සිකානු ජනාධිපතිගේ පුත‍්‍රයා පැහැර ගත් ගරිල්ලා කණ්ඩායමක් ඔහුව නිදහස් කිරීමට නම් මාර්කේස්ව ජනාධිපති කළ යුතු යැයි ඉල්ලා සිටියෝය. එය විසඳනු ලැබූයේ මාර්කේස්ම මැදිහත් වී තමා කිසි දිනෙකවත් එවැන්නක් බාර නොන්නා බව කියා ඔහුව නිදහස් කරන්නැයි ඉල්ලීම නිසාය. ඔහු එවන් ලේඛකයෙකි. නොඑසේව නිකම් කොල හා පෑන් ටිකක් හෝ ලැප්ටොප් එකක් තියාගෙන ලිවීම නමැති වියුක්ත ක‍්‍රියාවලියේ යෙදුනෙක් නොවේ. අප වන් දුහුවිලි කැට එවැන්නකු වර්ණනා කිරීමටවත් තරම් නොවේ. ඔහු එතරම් සුවිශිෂ්ඨ මිනිසෙකි.

0421 4දැනට දශක දෙකකට පමණ කාලයකට පෙර මෙහි කලාත්මක ප‍්‍රභූ සමාජය බණ්ඩාරණායක සම්මන්ත‍්‍රණ ශාලාවේ සඟවාගෙන ප‍්‍රදර්ශනය කරනු ලැබූ මාර්කේස් පිළිබඳව තැනුණු වාර්තා චිත‍්‍රපටයක් කලාත්මක ප‍්‍රභූ සමාජයේ මූණු පුකවල් බවට පත් කරමින් ගරිල්ලා ක‍්‍රමයට කඩා වැදී නැරඹීමට මමත්, ජනක ඉණිමංකඩත්, ගාමිණී වන්නිආරච්චිත් වාසනාව ලදිමු. එහිදී කෙසෙල් කම්කරුවන්ගේ වර්ජනය මාර්කේස් නිරූපනය කළ ආකාරය පිළිබඳව එකිනෙකාගෙන් කරුණු විමසද්දී අදාල කෙසෙල් වතුයායේ කළමණාකරු පවා මාර්කේස්ගේ ලිවීමේ ශෛලිය පිළිබඳව දැන සිටියේය. ‘එයා ලියන්නෙ ෆැන්ටසිනෙ. ඒක කවුරුත් දන්නවනෙ.’ කියා ඔහු සිද්ධිය යට ගසන්නට උත්සාහ කළේය. ඔහු නොදැන සිටි සිරි ලංකාවේද වෙන්ඩ සයිමන්ලා, අපිත් තිලකසේනලා (සේපාල් අමරසිංහගෙන් ණයට ගන්නා ලදී.) අතර වෙන්ඩ මාර්කේස්ලා බිහිවිණි. ශ‍්‍රී ලාංකීය මාර්කේස් බවට ඇතැමුන්ව නංවනු ලැබිණි. ඔහුගේ කිතු ගොස එතරම්ය.
මේ වන විට ජොයිස්ගේ යුලිසීස් වන් වන ඕටම් ඔෆ් පැටි‍්‍රආක් හැර ඔහුගේ අන් සියළුම කෘතීන් පාහේ සිංහලයට නැගී ඇත. එහිදී පරිවර්තනය කළ නොහැකි හෝ අසීරු රෂ්ඩිගේ, ජොයිස්ගේ කෘතීන් හැර අන් සියල්ල සිංහලට නැගී ඇතිය යන සමන් වික‍්‍රමාරච්චිගේ ප‍්‍රකාශය නිවැරදිය. විවිධ තලයන්හි, විවිධ දහරාවන් තුළ අන් සියළුම ලේඛකයන් මෙන්ම මාර්කේස්ද කටයුතු කොට ඇතද ඔහු කිසිවිටෙකත් පාවුලෝ කොයියෝ හෝ අයියන්දේ සේ සරල කියවුම් සාහිත්‍යයක් නියෝජනය නොකළේය. යම් අපගමනයකට ලක්වූ කෘතීන්හි හැර මහා බරසාර ගැඹුරක් හැම විටම දකිත හැකි විය. එහිදී ඔහු ඩිකන්ස්, දොස්තයෙව්ස්කි, ගොගොල්, හෙමින්වේ හා මාක්ට්වේන් වන් විය.
මිනිසාගේ ඉරණම පිළිබඳව වදාරන ශාස්තෘවරයකු මෙන් හේ ජීවිතය ගැන බවුන් වැඞීය. ලතින් ඇමරිකාවත් මුළු ලෝකයත් වසා පැතිරුණු පිළිකාවද, මනුෂ්‍ය චිත්තය අරා ඔඩු දිවූ පිළිකාවද ඔහු ව්‍යඡ්ඡේදනය කළේ බුදුවරයකු පරිද්දෙනි. එහෙත් තම සිරුර අරා ඔඩු දිවූ පිළිකාව ජය ගන්නට ඔහුටද නොහැකි විය. ඒ ජය ගන්නට හැකි නම් අපට මෙන් කිසි විට ඔහුට ජනාධිපති අරමුදල් ගානේ යන්නට ඕනෑ කමක් නොවීය. ඔහු ජීවත් කරවන්නට කවරක් වුවද කරන්නට බොහෝ බලවන්තයන් ඔහුට සිටියේය. එහෙත් මරණය ඉදිරියේ මාර්කේස්ද කුඩා ළදරුවෙක් විය. ඔහුගේ පසුකාලීන කෘතියක් වන ‘ද හවුස් ඔෆ් මෙලන්කොලි හෝස්’ දක්වනුයේ එයයි. එක විටම ජීවිතයද මිනිස් මනසද පිරිසිඳි බුදුවරයකු හා පෘතග්ජනයකු අපට ඔහුගේ කෘතීන් තුළ හමුවේ. නැවතීමමය ගමන සංසාරයය නිවන යන මහායාන දැක්ම ඔහුගේ කෘතීන් තුළ පසක් කළ පරිදිය. එහෙත් ඔහු ඒ කරා ආයේ කිසිසේත් ජීවිතය තුළින් මිස බුදුදහමින් නොවෙතැයි මම සිතමි. කාල්යුංගේ මනෝවේදයේ මාලිමාවෙන් ලතින් ඇමරිකානු ජනදිවියේ, ජනමනසේ සිතියම හේ පිරිසිඳ ගත්තේය.
හු ලාංකීය යථාර්ථය චිත‍්‍රණය කරනුව සමත් හොඳම තෙලිතුඩ අපට තනාදී ඇත්තේය. ඔහුට කිසිවිටෙකවත් යථාර්ථය භෞතිකවාදීවත්, විඥාණවාදීවත්, මාක්ස්වාදීවත්, මනෝවිශ්ලේශණවාදීවත්, කොටින්ම මායායථාර්ථවාදීවත් නොවීය. ඇමරිකානු සාහිත්‍ය වෙළඳපලේ තොරොම්බල්කරුවන් විසින් මායායථාර්ථවාදියකු යැයි හංවඩු ගසන ලද ඔහු කිසිවිටෙකවත් කිසිදු වාදියෙක් නොවීය. නොවන්නේත් නොවීය. ඔහු කිසිවක් දැඩිව නොගත්තේය. ලතින් ඇමරිකාව තුළ සිදුවන සියළු දෙය ඇමරිකානු කුමන්ත‍්‍රණ යැයි සිතීමේ මතිභ‍්‍රමයේ ඔහු නොසිටියේය. ඔහු විඥාණවාදියකු වන්නට හෝ බිය නොවීය. ඔහුට ලතින් ඇමරිකානු ජනකතා හුදු ආඛයාන මාර්ගයක් හෝ සංකේතාත්මක යමක්ම නොවීය. ඔහු භෞතිකවාදයේ මරඋගුලෙහි සිරවී නොසිටියේය. භෞතිකවාදයේ මරඋගුලින් ජිවිතයේ මරඋගුලින් ගැලවිය නොහැකි බව ඔහු දැන සිටියේය. එහි වරපට සොයා ගත නොහෙන බවද හේ දැන සිටියේය.

අපට සියල්ලටමත් වඩා ලේඛකයන් වශයෙන් අප පැටලී සිටින මරඋගුල් ඔහු මනාව පිරිසිඳ ගත් ආකාරය වැදගත් යමක් කියා දෙයි. එවන් අදීනයන් මෙහි බිහිවිය නොහෙන බැව් සැබෑය. කිසිවකුට අදීනයන් වන්නට සිතා අදීනයන් විය නොහැකිය. ඒ ආකෘතියට අන්තර්ගතය රුවනවාය හෝ අන්තර්ගතයට ආකෘතියක් තෝරාගන්නවාය කියා සිතා සිටින අපේ සාහිත්‍ය කෙරුම් සේ නොවේ. මාර්ගය යනු තමාමය. එහෙත් අඩු තරමින් ඔහු දුහුවිලි කැට වන් අපට දීනයන් නොවී සිටින්නේ කෙසේදැයි කියා දෙයි.

0421 5‘කිසිදු ශාස්තෘවන්තයෙක් තමා උපන් ගමෙහිදී පිළි ගනු ලබන්නේ නොවේ’ යැයි බයිබලය කියයි. එහෙත් මාර්කේස් උපන් අතුපැල එ’ගම නූගත් ගැමියන් විසින් තවමත් සුරකියි. දිනපතා ඒ අමදියි. ඔවුන් කිසිවෙක් ඔහුගේ කෘතීන් කියවා නැත. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුට අකුරු කියවන්නටද නොහේ. එහෙත් ඔහු නොබෙල් තෑග්ග කියා ලොකු සම්මානයක් ලබා ඇති බැව් පමණක් ඔවුන් දනියි. එපමණක් නොවේ ඔහු ලියන්නේ අප ගැන යයි ඒ නූගත් ගැමියන් කියයි.
එහෙත් සේකර මෙන් ඔබ ගැනම මා ලියන ඒ කවිය අද දින ඔබගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට නොවැටහෙන බව දනිමියි යැයිද , ලෝකය මීට වඩා යහපත් වන අනාගතේ යම් දවසක ඔබ එය ආදරයෙන් කියවන බව දනිමි යැයිද ඔහු කීවේ නැත. ඔහු කළේ සියක් වසක් හුදකලාවේ ගම හරහා යන අහිකුණ්ඨිකයා මෙන් කාන්දම් පොල්ලක් ඇදගෙන ගොස් අපේ ගෙවල්වල, අපේ ආත්ම නමැති ගෘහයන්හි වූ හට්ටි මුට්ටි ටික එළියට ගැනීමය. ඒ හොඳටම ඇත. සියක් වසකට නොව සහස් වසකට ඒ හොඳටම ඇත.
ආදරණීය ගාබෝ, ඉතින් ගිහින් එන්න. ඔබ අපේ මරණය තෙක්ම අමරණීයව අප තුළ ජීවත් වෙයි. අපේ මරණයෙන් මතුද ඔබ අපව ජීවත් කරවනු ඇත.

0 comments

Post a Comment

මෙතෙක් අය ආපු අය

දැන් ඉන්න අය